Johannes Tonckens
De discussie over nieuwe wildernissen is alleen maar zinvol als eerst duidelijk wordt wat de bedenkers van dit fenomeen voor ogen staat. Op de website zag ik namelijk al twee voorbeelden: een (als is het maar een) klein stukje natuur waar niemand in mag en niet wordt ingegrepen op watvoor manier dan ook, of een grote eenheid natuur ter grootte van de boswachterij Schoonloo. Het eerste is niet te realiseren, want hoe wil je mensen eruit houden, het tweede al helemaal niet. Of wordt er een stevig hekwerk omheen geplaatst? Zelfs in de grens tussen Oost en West Duitsland kon niet zo beveiligd worden dat er niemand door kwam. Overigens hebben we al heel veel wildernissen in Nederland, denk maar aan braakliggende havengebieden zoals op de maasvlakte, in de Eemshaven of bij Delfzijl, baggerdepots waar niemand komt omdat ze op plekken liggen die moeilijk toegankelijk zijn of zelfs gevaarlijk zijn (drijfzand!). Bedenk ook dat er bij wildernis ook rechteloosheid hoort, of in ieder geval alle praktijken die het daglicht niet kunnen verdragen. Dan wordt het pas spannend.
Loading ...
Wildernis in Nederland, lijkt mij een groots idee! iets om na te streven!
Ik denk dat met de verwezenlijking van de Ecologische Hoofdstruktuur al een stap in de goede richting wordt gezet, zeker als die ook nog eens aansluit op een Europese Ecologische Hoofdstruktuur. Want een geheel van grote natuurgebieden en verbindingszones is nodig. Ook voor herstel van mogelijkheden voor nieuwe wildernis zijn ingrepen van de kant van de mens noodzakelijk: vogels vliegen wellicht zelf weer binnen (de zeearend), maar veel viervoeters zullen Nederland niet op eigen kracht kunnen bereiken (de wisent; de eland?). En hoeveel planten- en bomensoorten zullen dit nieuwe gebied (op korte termijn) weten te bereiken als de zaadbronnen (zeer) ver weg zijn. De mens zal dus de barrières, die hij heeft opgeworpen, eerst zelf weer moeten opheffen…
Een geïsoleerd stukje wildernis is maar in zeer beperkte mate werkelijke wildernis…
dat de mens spreekt over het teruggeven van de natuur aan de natuur zelf, is een klein stapje in de goede richting. eigenlijk moeten wij, mensen, het idee loslaten dat de natuur ons bezit is, zowel nu als in de toekomst (of zelfs in het verleden). sterker nog: wij zijn ván de natuur.
de natuur als wildernis betekent dat de mens zijn handen er vanaf trekt, dus ongeacht wat de gevolgen zijn voor soortenrijkdom en andere, menselijke, maten.
ieder mens, ook (of misschien zelfs juist) de ‘natuurliefhebber’, heeft een beeld van hoe de natuur, de wildernis zou moeten zijn. hoe dit beeld gevormd is, doet nu niet ter zake. wat belangrijker is, is dat geen enkele van deze beelden klopt, simpelweg omdat het gebaseerd is op wat was of is. niet op wat zal zijn.
en juist dát is: wildernis.
Het verlangen naar wildernis is begrijpelijk. Helaas voor velen is de trend juist tegengesteld aan een wilderniscultuur. Het nederlandse natuurbeleid is gebaseerd op het realiseren van doeltypen en het behoud van doelsoorten. Achterliggende gedachte is het verlies aan biodiversiteit te stoppen. Dat zijn we ook verplicht in het kader van internatione verdragen. Als dat kan door natuurgebieden op een wildernisachtige wijze te beheren is dat aan te moedigen. Maar het beheer van natuurgebieden zal steeds meer omgeven zijn met randvoorwaarden.
In ons land is beheer van natuurgebieden verworden tot tuinieren. Hier een kluitje van dit, daar een bosje van dat, en ginds 57 exemplaren van deze of gene vogel. “Onkruid” en “ongedierte” moeten worden bestreden, wat uitmondt in afschuwelijke slachtpartijen onder beschermde wilde dieren, zogenaamd om andere wilde dieren meer kansen te geven. Maar eigenlijk is het alleen maar de ingeboren bemoeizucht van mensen die bevredigd moet worden. Ik steun het wildernis-initiatief van harte, maar ik heb er weinig vertrouwen in dat het mogelijk is om de zelfbenoemde “beheerders” buiten de deur te houden.
Voor mij is wildernisgebied een natuurgebied waar de natuurlijke processen zo veel mogelijk de ruimte krijgen. Als een beschermde, zeldzame diersoort het niet redt in zo’n natuurgebied; jammer dan want het zo min mogelijk ingrijpen door de mens staat voor op. Kortom natuurgebieden waar zo min mogelijk in getuinierd wordt. In Nederland zijn gelukkig meer en meer van deze gebieden te vinden; kijk maar eens op: http://www.ongerepte-natuur.nl/index.php/waar-vind-je-de-wildernisgebieden
Verder vind ik het belangrijk dat nieuwe wildernisnatuur toegankelijk is voor de mens; een aansprekend voorbeeld vind ik de Gelderse Poort bij Nijmegen. Prachtige nieuwe wildernisnatuur waar je zelfs ook heerlijk buiten de paden mag struinen.
Stefan Pasma
http://www.ongerepte-natuur.nl (een website die laat zien hoe mooi de Nederlandse wildernisnatuur is/ kan zijn)
Ik zie in de reacties tot mijn verbazing veel terug van wat ik zelf ook vind in de reacties. Wildernisnatuur is ook voor mij niksdoen natuur. Niet tuinieren. Niets terugbrengen zoals het was (want wat was “zoals het was” ?). Geen cultuurlandschap of andere woorden die betekenen dat we het houden zoals het is etc. Gewoon met rust laten en zien wat er gebeurt…ook als daarin een (ingeburgerde) soort overheersen gaat. Dat komt wel weer goed. Ik zag dat zelfs een berucht geval als de caintoad nu natuurlijke vijanden heeft gekregen in Australie, omdat in slechts 70 jaar tijd een tweetal slangen zijn aangepast aan deze pad. Men heeft dit goed kunnen vastleggen. Ze eten de padden nu op…Er zal een nieuw evenwicht komen, zelfs bij deze beruchte exoot, al duurt dat misschien nog wel 100 jaar! In Rusland zien we de Europese nerts groter worden en de Amerikaanse kleiner….
In Nl zullen er nieuwe bosverbanden ontstaan waarin er een combinatie komt van aangepaste Douglas, lork, fijnspar en zilverspar met Amerikaanse eik, Europese eik, linden etcetc. In Oostkapelle, Zeeland, zag ik zo’n bos waar deze soorten door elkaar groeien. Er is nu een neiging tot massale verjonging van eik en reuzenzilverspar. Er wordt vrijwel niet ingegrepen, je ziet bomen (sparren en beuken) liggen die duidelijk zijn omgewaaid. Er worden soms wel omgevallen bomen stukgezaagd. In 90% van he tgebied heb ik echter niks van activiteit gezien. Wie zegt dat er in een bos met exoten geen prachtige ondergroei kan ontstaan, moet daar eens even kijken: bosviooltjes in het loofgedeelte (meer klei in de grond ook), waar meer naaldhout heb je een schitterende verende bosbodem waar helemaal geen gras overheerst. Er staan enorme varens met daartussen jonge boompjes. Open plekken zijn hier juist begroeid met heel grote varens die de boel echter niet verstikken! Omgevallen stammen met schitterende, aparte paddestoelen, met soms boven op stammen van 1 m of dikker weer nieuwe sparren, beukjes of eikjes…
Heel erg mooi. Mooier dan dat natura 2000 gebied wat ernaast ligt en waar tuinieren aan de orde van de dag is…
Overigens hoort de mens er wel bij en mag er van mij komen. Dat doet weinig af aan de wildsheid. Alleen moet ie zich gedragen zoals ie dat al veel langer had moeten doen: met respect voor alles wat leeft, met respect voor de leefomgeving waarin alles leeft.
Ik hoop dat wildsheid betekent dat we als basis nemen dat we respect hebben voor alles wat leeft en niet soorten “goed” “gewenst” en “slecht” gaan noemen, omdat ze om wat voor reden dan ook ons niet uitkomen….
Een boel verwarring lijkt me. Vanuit mijn beroepsachtergrond heb ik bij een discussie behoefte aan een goede definitie van de zaken waar we over discussieren. Wat verstaat ieder van de bovenstaande deelnemers onder “natuur”, wat onder “wildernis”? Tilia citeert Wikipedia als volgt “Een wildernis (of de natuur) is een omgeving op aarde die nog niet is aangetast of aangepast door menselijke activiteit. “. Daar kan ik mij in vinden, maar het betekent wel dat we in Nederland geen natuur hebben. Immers, overal is de invloed van de mens te merken: zure regen, grondwaterstanden, transport van cultuurzaden door vogels, uitsterven in naastgelegen cultuurtereinen van bodemdieren, bepaalde vogels, insecten, enz.
Met enige verbazing heb ik gelezen over ‘Nieuwe Wildernis’ en nog erger vind ik de kreet ‘Nieuwe Natuur’. Is er iets mis met de oude? De mens is van nature geneigd zich aangepast te gedragen, maar dan voor zover het hem/haar uitkomt. Als wildernis (oerbos) er niet meer is, door ons ‘verwoest’, moet je niet de illusie hebben of wekken deze te kunnen herscheppen. Daarvoor zijn de voorwaarden niet (meer) aanwezig. We weten alleen bij benadering hoe Drenthe er ooit heeft uitgezien! Het is wel een goed idee de mens er van te doordringen dat niet hij , omdat hij/zij belasting betaalt, daardoor het recht heeft ook overal te mogen en kunnen komen en dan nog liefst met loslopende hond(en). Contra dictio: In Havelte is er zelfs nu, anno 2009, de mogelijkheid bij gekomen rond de hunebedden met (gehuurde) quads te crossen!!. Er zal nog heel wat water door de “vervuilde” zee gaan voordat we weten hoe het echt moet. Hoewel……?? Waar we nu mee bezig zijn lijkt mij te veel op priet praat. Het roer omgooien is hard nodig en van een volkomen andere, bijna eutopische, orde! Ons land is jammer genoeg veranderd in een cultuurnatuurschap en daar valt weinig meer aan te veranderen