Nieuwe Wildernis


Ed Nijpels

De functie van natuur

Ed Nijpels, 30 maart, 2009

Ed Nijpels

Bos en natuur hebben zo vele functies die we ons niet meer bewust zijn. Ze hebben meestal te maken met het welzijn voor de aarde en de mens. Bijvoorbeeld bossen houden water vast, reinigen ons water. En de mens die een bos in loopt voelt zich meteen lichter en kan de zorgen van de dag relativeren. Prof. Schouten laat ons zien uit een eeuwenoude Indische traditie dat er drie soorten bos zijn: uitwaaibossen, belevingsbossen en bossen waar de natuur helemaal op zichzelf is.

Ook wij zouden weer moeten leren leven met de natuur, en bewust zijn dat we deel zijn van de natuur. Dat is goed voor ons welzijn. Maar dan moeten we ook meer bos en natuur hebben om de grote steden en tussen de woongebieden: uitwaaibossen, belevingsbossen.

In de financiële crisis van de jaren 30 kwamen die er ook. Het Amsterdamse bos en vele bossen in Drenthe en andere provincies kwamen toen tot stand en hebben nu nog grote waarde voor recreatie en welzijn.

Ook nu leven we in een financiële crisis. Maar de milieucrisis waarin we leven is waarschijnlijk vele malen ingrijpender. Nu geeft de overheid relatief heel weinig geld uit aan faciliteiten om bos en natuur tot stand te brengen en dan nog alleen in de z.g. Ecologische Hoofdstructuur. De bevolking is vele malen groter dan in de jaren 30 en we zijn  vervreemd van de natuur en hebben de natuur bijna opgebruikt. Laten we dan nu juist veel meer investeren in ruimte, tijd en geld voor nieuwe bossen. Dat biedt voordelen voor beide crisissituaties.

  1. Het wordt inderdaad de hoogste tijd dat we weer investeren in bos en natuur. Zoals Ed Nijpels aangeeft is er veel mis in onze relatie met natuur.

    Terecht constateert hij dat het geen vanzelfsprekendheid meer is dat wij onszelf zien als deel van de natuur. Deel zijn van de natuur is immers heel wat anders dan er rentmeester over willen zijn. De rentmeester doet en laat om een rendement te realiseren en is daardoor geen deel meer van de wereld die hij ten eigen nutte beheert en controleert.

    In het streven naar maximale rendementen, opbrengsten en winst is het evenwicht tussen wat wij ons eigen willen maken en wat de wereld ons kan bieden wel erg zoek geraakt. Een bezinning op de positie waarin we ons hebben gemanoeuvreerd inclusief het opnieuw bepalen van onze relatie met natuur zullen ons meer inzicht op een uitweg kunnen bieden dan wat boekhoudkundige maatregelen. Die zullen ons slechts leiden naar een nieuwe onbalans en de daaruit volgende zoveelste crisis. Waar het om gaat is dat wij onze positie ten opzichte van de omringende wereld herijken. Daarom is het hoognodig te investeren in het hele scala dat natuur ons kan bieden.

    Meer bos, zoals Ed Nijpels voorstelt, voor direct gebruik door mensen dicht bij huis is daarom prima. Willen we echter mentaal een ander pad in kunnen slaan dan is er meer nodig dan bos om in te wandelen, uit te waaien of om natuur in te beleven. Dan hebben we natuur nodig die ons wijst op onze verhouding tot die natuur.

    Daar zijn geen grote bedragen als investering voor nodig. Daarvoor is een mentale investering nodig. We moeten dan weer leren accepteren dat natuur de omgeving vormt waarbinnen wij onze eigen mensenwereld vorm kunnen of misschien wel mogen vorm geven.

    Deel willen zijn van natuur betekent ook het accepteren dat gelijkwaardigheid steeds de basis is voor een gezonde relatie. Of dat nu is tussen personen, culturen of tussen mensen en natuur.

    Dat betekent ook dat we moeten accepteren dat natuur zich zelf weer mag zijn.

     

    Een vernieuwd evenwicht zonder ijkpunten is gedoemd te mislukken. Natuurlijke wildernissen zijn van die ijkpunten. Juist omdat we de bescheidenheid moeten opbrengen om de natuur daar zichzelf te laten zijn dragen dergelijke natuurgebieden, in eigen land en ver weg, veel bij aan een hernieuwd evenwicht in onze relatie met natuur en daarmee aan het hervinden van onze mentale en fysieke bestaansbasis.

    Wildernisnatuur wijst ons op de noodzaak tot bescheidenheid!

     

    Eric Wanders

  2. Mooi pleidooi van Ed Nijpels voor meer natuur bij de grote steden. Ikzelf woon in Utrecht en er is hier helaas nog geen (nieuwe) wildernisnatuur waar je lekker kunt struinen.  Als ik wil struinen pak ik de trein naar mijn geboortestad Nijmegen. Je loopt dan vanuit het centrum, langs de Waalkade onder de Waalbrug door om vlak daarna oog in oog te staan met een wilde kudde konikpaarden of in de verte een grote zilverreiger te zien jagen op vis. Die natuur-ervaring zou ik graag ook bij Utrecht willen hebben. En dat kan! Tussen Amelisweerd, Zeist en Bunnik is een plek voor een nieuw 300 hectare groot struin-wildernisgebied. Er liggen nu al een paar landgoederen in maar door landbouwgrond terug te geven aan de natuur zou hier een prachtig wildernisgebied kunnen ontstaan. In dit gebied is ook een nieuwe weg gepland maar mits die in een 3 kilometer lange tunnel gaat kan er boven een prachtig natuurgebied komen. Lees meer hierover in dit Trouw- artikel; http://www.stefanpasma.nl/index.php?page=amelisweerd

    Stefan Pasma
    http://www.ongerepte-natuur.nl (een website die laat zien hoe mooi de Nederlandse wildernisnatur is kan/zijn)

Mijn reactie

 

Subscribe to comments on this post